Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Starostwo Powiatowe Łobeskie

Archiwum Państwowe w Szczecinie Oddział w Stargardzie
Pełnomocnik Rządu na Obwód Ławiczka [1944] 1945-1950 [1959]
- brak danych - 1944 - 1945
1950 - 1959
- brak danych - tak
administracja ogólna - władze powiatowe, okręgowe polski
inwentarz książkowy Yes - brak danych -
Administracja terenowa na Ziemiach Zachodnich i Północnych w latach 1945-1946 przebiegała odmiennie niż w Polsce Centralnej. Ziemie te wymagały przede wszystkim zasiedlenia przez ludność polską. W miarę przesuwania się frontu władzę nad zajmowanymi terenami przejmowały komendantury wojskowe (najczęściej rosyjskie). Ich podstawowym zadaniem było zapewnienie bezpieczeństwa na zajętych terenach, regulowanie stosunków pomiędzy żołnierzami a ludnością cywilną oraz pomiędzy ludnością polską i niemiecką. Stopniowo komendantury przekazywały władzę w ręce cywilne. Uchwała Rady Ministrów z dnia 14 marca 1945 r. podkreślała stan odrębności Polski Północnej i Zachodniej, która podzieliła te tereny na okręgi, a te na obwody. Na czele okręgu stał pełnomocnik okręgowy (wojewoda), na czele obwodu pełnomocnik obwodowy (starosta). Łobez został zajęty przez wojska radzieckie 5 marca 1945 r. Początkowo władzę sprawował radziecki komendant wojenny. Dopiero 8 maja 1945 r. nominowano Pełnomocnika Rządu na obwód Ławiczka. 30 maja grupa operacyjna przybyła do Łobza i następnego dnia tj. 31 maja rozpoczęła pracę.
Dnia 22 lipca 1945 r. dokonano tymczasowego podziału obwodu na gminy i gromady tworząc cztery gminy miejskie: Łobez, Ławiczka, Płoty i Węgorzyno, jedenaście gmin wiejskich: Bełczna, Jaźwiny, Klauszewo, Czarnowo, Płoty, Ławiczka, Radówko Mała, Rogowo, Orłowo, Starogard, Wicimice oraz 101 gromad. Uregulowanie podziału administracyjnego obwodu nastąpiło na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 r. w sprawie tymczasowego podziału administracyjnego Ziem Odzyskanych. Ustanowiono wówczas województwa i powiaty, tym samym zlikwidowano urzędy pełnomocników okręgowych i obwodowych wprowadzając w ich miejsce odpowiednio wojewodów i starostów. Zmieniono nazwę obwodu Ławiczka na powiat łobeski, a także nazwy niektórych gmin i miast. Od maja 1946 r. powiat łobeski obejmował cztery miasta: Łobez, Resko (Ławiczka), Płoty, Węgorzyno, jedenaście gmin wiejskich: Bełczna (Bełczna), Płoty (Płoty), Przytoń (Klauszewo), Resko (Ławiczka), Radowo (Radówko Małe), Rogowo (Rogowo), Starogard Łobeski (Starogard, a także Starogrodek), Winniki (Jaźwiny), Wicimice (Wicimice), Zajezierze (Czarnowo), Zerzyno (Orłowo) oraz 101 gromad. Taki podział administracyjny powiatu łobeskiego przetrwał do końca istnienia starostw powiatowych. Oficjalne przejęcie przez polską administrację obwodu Ławiczka nastąpiło 31 maja 1945 r. Pełnomocnik Rządu na obwód Ławiczka rozpoczął organizację Urzędu Obwodowego Pełnomocnika Rządu. Personel urzędniczy urzędu obwodowego był stosunkowo nieliczny (27 osób), nie posiadał odpowiednich kwalifikacji. Dopiero po udzieleniu wskazówek przez inspektora okręgowego w czasie inspekcji obwodu odbytej 11 czerwca 1945 roku zorganizowano urząd według obowiązującego schematu. W latach 1945-1950 kilkakrotnie zmieniała się organizacja urzędu. W początkowym okresie liczba komórek organizacyjnych i referatów stale się zmieniała, gdyż tworzono takie komórki, jakich wymagała sytuacja społeczno-gospodarcza obwodu. Często po kilku tygodniach działalność takiej komórki była zbędna i ulegała likwidacji. Ostatnie zmiany organizacyjne wprowadzono w sierpniu 1949 r., zgodnie z nowym statutem organizacyjnym dla starostw powiatowych wprowadzonym zarządzeniem wojewody szczecińskiego. Starostwo powiatowe było organem wykonawczym administracji ogólnej I instancji. Na jego czele stał starosta. Do zadań starosty należały sprawy z zakresu zdrowia, opieki społecznej, przemysłu, handlu, komunikacji, odbudowy, wojskowości, kultury i sztuki. Był on także przedstawicielem rządu uprawnionym do jego reprezentowania oraz koordynatorem działalności zespolonych i niezespolonych organów administracji rządowej.
Okres działalności starostw powiatowych zamknięty został wprowadzeniem w życie ustawy o terenowych organach jednolitej władzy państwowej z dnia 20 marca 1950 r., która powoływała rady narodowe jako organa władzy państwowej. Praktyczne przejęcie władzy przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Łobzie nastąpiło 6 czerwca 1950 r. Z tym też dniem przestało istnieć Starostwo Powiatowe Łobeskie.
1. Referat Ogólny, [1944] 1945-1950, 136 j.a.
1.1. Podreferat Ogólny, [1944] 1945-1949, 23 j.a.: okólniki i zarządzenia władz nadrzędnych, protokoły zjazdów pełnomocników i starostów województwa szczecińskiego oraz zjazdów burmistrzów, wójtów i sekretarzy, protokoły zebrań urzędów niezespolonych, które w sposób pośredni nadzorował pełnomocnik rządu, a potem starosta, korespondencja tych urzędów ze starostą, sprawozdania z akcji społecznych kierowanych lub popieranych przez starostę, sprawozdania z rejestracji szkód wojennych.
1.2. Podreferat Ogólno-Statystyczny, 1945-1949, 77 j.a.: wykazy miejscowości i zmiany ich nazw, raporty sytuacyjne powiatu sporządzone przez pełnomocnika, a później starostę i przesyłane do Urzędu Wojewódzkiego oraz raporty zarządów miejskich i gminnych przesyłane do Starostwa Łobeskiego, kwestionariusze jednostkowe dotyczące chłonności osadniczej powiatu, sprawozdania z działalności starostwa powiatowego oraz zarządów miejskich i gminnych, sprawozdania z ruchu budowlanego, raporty inwestycyjne, ewidencja ludności: sumaryczne zestawienia wykazów aktów sporządzonych w księgach stanu cywilnego, statystyczne zestawienia urodzeń, zgonów i zawartych związków małżeńskich, wykazy ludności oraz sprawozdania z kontroli ksiąg Urzędu Stanu Cywilnego. Rolnictwo w powiecie łobeskim: akcja żniwna w roku 1946, stan mechanizacji oraz wykazy gospodarstw rolnych.
1.3. Podreferat Ogólno-Organizacyjny, 1945-1950, 36 j.a.: materiały organizacyjne, instrukcje i zarządzenia dotyczące organizacji urzędów, protokoły kontroli starostwa, wykazy osób zatrudnionych w Urzędzie Pełnomocnika Rządu i w urzędach podległych, sprawozdania z działalności urzędów, protokoły zdawczo–odbiorcze przy zmianach personalnych, protokoły przekazania spraw Powiatowego Urzędu Ziemskiego w gestię Starostwa Powiatowego Łobeskiego, charakterystyki miast i gmin powiatu łobeskiego, protokoły z odbytych roków urzędowych.
2. Referat Finansowo-Budżetowy, 1947, 4 j.a.: kredytowanie Starostwa Powiatowego Łobeskiego.
3. Referat Administracyjno-Prawny, 1945-1950, 24 j.a.: dokumentacja zawiązana z nadaniem i poświadczeniem obywatelstwa, zmianami nazwisk, odszkodowaniami wojennymi, rejestracją szkód wojennych, korespondencja dotycząca organizacji i zakresu działania USC, sprawozdania z działalności tych urzędów oraz protokoły kontroli biur ewidencji ludności.
4. Referat Karno-Administracyjny, 1947-1948, 6 j.a.: statystyka przestępczości oraz rejestr spraw karnych.
5. Referat Społeczno-Polityczny, 1945-1950, 74 j.a.: sprawozdania o sytuacji ogólnej i politycznej powiatu, ewidencja działaczy społecznych i politycznych, materiały dokumentujące powstawanie partii politycznych. Ponadto akta stowarzyszeń, organizacji społecznych i związków zawodowych, sprawy wyznaniowe, a także majątków kościelnych. Akta związane z repatriacją obywateli niemieckich, repolonizację na terenie powiatu, wykazy innych narodowości zamieszkujących powiat oraz wykazy obywateli polskich przybyłych ze strefy angielskiej i amerykańskiej w 1946 r. Sprawozdania z przebiegu głosowania w poszczególnych gminach i miastach powiatu podczas referendum w 1946 r., sprawozdania miesięczne z działalności referatu.
6. Referat Osiedleńczy, 1945-1950, 33 j.a.: instrukcje i zarządzenia dotyczące osadnictwa oraz sprawozdania z przebiegu akcji osiedleńczej w powiecie łobeskim wykazy przesiedleńców z akcji „W”, korespondencja w sprawach osiedleńczych, skierowania osadników i przesiedleńców na gospodarstwa rolne, opisy mienia pozostawionego na Wschodzie przez przesiedleńców w wyniku akcji „W”, wykazy osadników wojskowych wprowadzonych na gospodarstwa rolne, wykazy gospodarstw będących w posiadaniu kościoła katolickiego, protokoły posiedzeń Komisji Osadnictwa Nierolniczego oraz Wojskowej Komisji Klasyfikacyjno-Szacunkowej.
7. Referat Przemysłu, 1945-1950, 62 j.a.: informacje dotyczące organizacji przemysłu i handlu na terenie powiatu i stopnia zniszczeń wojennych w przemyśle, regulacje stosunków prawnych między wojskiem a ludnością cywilną w zakresie przemysłu i handlu, uprzemysłowienie gmin, sprawozdania z ochrony czynnych i nieczynnych zakładów przemysłowych, spisy istniejących przedsiębiorstw i zakładów, protokoły zdawczo-odbiorcze przedsiębiorstw i zakładów istniejących na terenie powiatu łobeskiego (warsztatów rzemieślniczych, młynów, wiatraków, gorzelni, mleczarni, tartaków, elektrowni, gazowni i innych), materiały dotyczące rozwoju rzemiosła, cechów i organizacji rzemieślniczych, sprawozdania z rozwoju placówek handlowych, protokoły z ich kontroli, korespondencja w sprawach aprowizacji, a także protokoły posiedzeń Komisji Usprawnień Zaopatrzenia i protokoły Komisji Notowań Cen.
8. Referat Opieki Społecznej, 1945-1949, 35 j.a.: sprawozdania dotyczące charakteru i formy pomocy udzielonej osadnikom, wykazy obiektów pomocy społecznej na terenie powiatu łobeskiego, sprawozdania z kontroli referatów opieki społecznej zarządów miejskich i gminnych, dane statystyczne podopiecznych, nadzór nad Punktami Opieki nad Matką i Dzieckiem, Domami Opieki Społecznej dla Dorosłych oraz innymi zakładami opieki społecznej.
9. Referat Odbudowy, 1945-1950, 53 j.a.: sprawozdania BiuraTechniczno-Budowlanego z rozmiaru szkód wojennych, informacje dotyczące nadzoru nad przedsiębiorstwami budowlanymi, dokumentacja techniczno-budowlano-finansowa budynków użyteczności publicznej (ośrodków zdrowia, szkół, remizy strażackiej, budynku PUR-u, budynku urzędu pełnomocnika) oraz zakładów przemysłowych powiatu łobeskiego, sprawozdania Referatu Odbudowy z przebiegu prac obejmujących likwidację zniszczeń wojennych, w tym cmentarzy, plany techniczne młynów, piekarni i warsztatów.
10. Referat Pomiarów, 1947-1951 [1959], 36 j.a.: sprawozdania z działalności Referatu Pomiarów, przegląd powierzchni poszczególnych gromad, wykazy nieruchomości, spis ksiąg i dokumentów katastralnych, materiały związane z przebudową ustroju rolnego wsi, wyciągi z ksiąg katastralnych.
11. Referat Zdrowia, 1945-1949, 6 j.a.: sprawozdania z organizacji służby zdrowia, wykazy zachorowań i zgonów.
12. Referat Kultury i Sztuki, 1945-1949, 7 j.a.: sprawozdania z działalności referatu, informacje dotyczące teatrów amatorskich, spraw muzealnych i zabytków, powoływanie gminnych i gromadzkich Komitetów do Walki z Analfabetyzmem, liczba dzieci w wieku szkolnym w poszczególnych wsiach.
13. Referat Rolnictwa i Reform Rolnych, 1946-1950 [1951], 32 j.a.: sprawy łowieckie, sprawy połowów rybackich, spisy rolne, w tym: spisy zwierząt gospodarskich, wykazy powierzchni gospodarstw, sadów, wykazy nieruchomości i gospodarstw rolnych. Ponadto sprawozdania z działalności Inspektoratu Oświaty Rolniczej oraz Powiatowego Pełnomocnika do spraw podatku gruntowego, spisy rolne, sprawozdania GUS i akty nadania gospodarstw, rejestry wymiarowe podatku obrotowego i dochodowego, rejestr formularzy spisowych zawierających mienie zgłoszone do nabycia lub oddania na własność.
14. Referat Weterynarii, 1947-1950, 7 j.a.: sprawozdania z działalności referatu.
15. Akta osobowe, 1945-1948, 118 j.a. - akta osobowe pracowników Starostwa i jednostek podległych.
- brak danych -

Amount of archival material

633

633

0

4.65

4.65

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -