Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Starostwo Powiatowe Pyrzyckie z siedzibą w Lipianach

Archiwum Państwowe w Szczecinie Oddział w Stargardzie
Pełnomocnik Rządu na Obwód Pyrzyce 1945-1950 [1957]
- brak danych - 1945 - 1950
1957 - 1957
- brak danych - tak
administracja ogólna - władze powiatowe, okręgowe polski
rosyjski
inwentarz książkowy Yes - brak danych -
Administracja terenowa na Ziemiach Zachodnich i Północnych w latach 1945-1946 przebiegała odmiennie niż w Polsce Centralnej. Ziemie te wymagały przede wszystkim zasiedlenia przez ludność polską. W miarę przesuwania się frontu władzę nad zajmowanymi terenami przejmowały komendantury wojskowe (najczęściej rosyjskie). Ich podstawowym zadaniem było zapewnienie bezpieczeństwa na zajętych terenach, regulowanie stosunków pomiędzy żołnierzami a ludnością cywilną oraz pomiędzy ludnością polską i niemiecką. Stopniowo komendantury przekazywały władzę w ręce cywilne. Uchwała Rady Ministrów z dnia 14 marca 1945 r. podkreślała stan odrębności Polski Północnej i Zachodniej, która podzieliła te tereny na okręgi, a te na obwody. Na czele okręgu stał pełnomocnik okręgowy (wojewoda), na czele obwodu pełnomocnik obwodowy (starosta).
Grupa operacyjna na obwód pyrzycki zorganizowana przez Pełnomocnika Rządu na Okręg Pomorze Zachodnie wysłana została do Pyrzyc dopiero 3 lipca 1945 roku. Do tego czasu władzę w obwodzie pyrzyckim objęła grupa patronacka, która dnia 16 maja przybyła do Pyrzyc z Gostynina. Grupa ta w składzie 632 osób po przybyciu do Pyrzyc rozpoczęła organizację życia społeczno-gospodarczego w obwodzie. W czerwcu Urząd Pełnomocnika Rządu na obwód Pyrzyce zatrudniał 22 osoby i posiadał sześć referatów: aprowizacji, handlu, przemysłu, samorządowy, weterynarii i zdrowia. Urząd pełnomocnika miał charakter tymczasowy.
Początkowo siedziba władz obwodowych mieściła się w Pyrzycach. Jednak na skutek zniszczeń wojennych, braku odpowiedniego budynku, już w maju 1945 r. wysunięto propozycję przeniesienia siedziby władz obwodu z Pyrzyc do Lipian należących do obwodu myśliborskiego. Pełnomocnik Rządu na Okręg Pomorze Zachodnie dnia 5 lipca 1945 r. przeniósł siedzibę obwodu Pyrzyce do Lipian, tym samym włączając miasto Lipiany oraz gminy Lipiany i część gminy Mielęcin w skład obwodu pyrzyckiego. W jego skład od dnia 5 lipca 1945 r. wchodziły więc: dwie gminy miejskie: Lipiany i Pyrzyce oraz siedem gmin wiejskich: Brzesko, Dolice, Lipiany (część gminy Mielęcin włączoną do obwodu pyrzyckiego połączono z gminą wiejską Lipiany), Piasecznik, Tetyń, Turze i Wierzbno. Ten podział administracyjny został potwierdzony zarządzeniem wojewody szczecińskiego z dnia 1 lipca 1948 r. o tymczasowym podziale administracyjnym województwa szczecińskiego. Jesienią 1949 r. nastąpiło przeniesienie siedzib niektórych gmin. Taki podział administracyjny powiatu pyrzyckiego przetrwał do czasu likwidacji starostw powiatowych. Dopiero w końcu grudnia 1945 r. wprowadzono w Urzędzie Pełnomocnika następującą strukturę organizacyjną: Referat Samorządowy, Referat Aprowizacji i Handlu (podreferat Handlu, podreferat Rozdzielczy), Obwodowy Zarząd Dróg, Referat Budżetowo-Gospodarczy, Referat Karno-Administracyjny, Referat Ogólno-Administracyjny, Referat Świadczeń Rzeczowych, Referat Opieki Społecznej, Referat Przemysłu, Referat Wojskowy, Referat Weterynarii, Referat Zdrowia, Referat Osiedleńczy. Ostatnie zmiany organizacyjne wprowadzono w sierpniu 1949 r., zgodnie z nowym statutem organizacyjnym dla starostw powiatowych wprowadzonym zarządzeniem wojewody szczecińskiego.
Starostwo Powiatowe Pyrzyckie z siedzibą w Lipianach istniało do czasu wejścia w życie ustawy o terenowych organach jednolitej władzy państwowej z dnia 20 marca 1950 r. Starostwo powiatowe było organem administracji państwowej I instancji. Starostę mianował Minister Ziem Odzyskanych na wniosek wojewody. Był on zwierzchnikiem administracji ogólnej na szczeblu powiatu, do zakresu jego spraw należały sprawy administracji spraw wewnętrznych, zdrowia, opieki społecznej, przemysłu i handlu, komunikacji, odbudowy, wojskowości, kultury i sztuki. Pierwszym Starostą Powiatowym w Pyrzycach mianowany został Antoni Nowicki. W połowie czerwca 1950 r. rozpoczęło działalność Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z siedzibą w Lipianach skupiając w swoim zakresie działania pełnię władzy ustawodawczej i wykonawczej w powiecie pyrzyckim.
1. REFERAT OGÓLNO-ORGANIZACYJNY, 1945-1950, 15 j.a. - materiały dotyczące organizacji Urzędu Pełnomocnika Rządu na obwód Pyrzyce, zarządzenia wewnętrzne starosty, sprawozdania ze szkód wojennych, raporty sytuacyjne składane przez starostę oraz przez zarządy miejskie i gminne.
2. REFERAT ADMINISTRACYJNO-PRAWNY, 1945-1949, 2 j.a. - poświadczenie obywatelstwa, sprawozdania dotyczące ewidencji ludności.
3. REFERAT SPOŁECZNO-POLITYCZNY, 1945-1948, 14 j.a. - organizacje życia społeczno-politycznego w powiecie pyrzyckim, powstawanie partii politycznych, stowarzyszeń, repatriacja obywateli niemieckich, repolonizacja, zaświadczenia dotyczące tymczasowych dowodów osobistych.
4. REFERAT OSIEDLEŃCZY, 1945-1950 [1957], 57 j.a. - sprawozdania z osadnictwa w powiecie pyrzyckim: wykazy gospodarstw przeznaczonych do osadnictwa, wykazy osadników, wykazy chłonności osiedleńczej oraz materiały dotyczące wprowadzania na gospodarstwa rolne - podania z załącznikami o przydział gospodarstwa, inwentarza, udzielenie kredytu. Protokoły posiedzeń Powiatowej Komisji Osadnictwa Rolniczego, sprawozdania z uwłaszczenia nierolniczego.
5. REFERAT POMIARÓW, 1948-1953, 16 j.a. - plany zagospodarowania poszczególnych gromad i wsi powiatu pyrzyckiego związane z przebudową ustroju rolnego.
6. REFERAT ROLNICTWA I REFORM ROLNYCH,, 1945-1950, 101 j.a. - sprawozdania z chłonności gospodarstw przeznaczonych do osadnictwa w powiecie pyrzyckim, wykazy gospodarstw przeznaczonych do parcelacji, sprawozdania z ogrodnictwa i warzywnictwa, pszczelarstwa oraz z regulacji wsi powiatu pyrzyckiego, rejestr osiedleńców.
7. REFERAT STATYSTYCZNY, 1945-1950 [1953], 7 j.a. - sprawozdania GUS z zakresu ludności, rolnictwa, przemysłu, Narodowy Spis Powszechny.
8. REFERAT PRZEMYSŁU I HANDLU, 1947-1949, 3 j.a. - sprawy administracji handlowej.
- brak danych -

Amount of archival material

215

215

0

1.60

1.60

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -