Wyciek danych – jak sprawdzić, czy Twoje informacje są bezpieczne?

Jak sprawdzić wyciek danych krok po kroku?

Portal bezpiecznedane.gov.pl został przygotowany przez Ministerstwo Cyfryzacji we współpracy z NASK i CERT Polska. Nie jest komercyjną wyszukiwarką, lecz rządowym narzędziem przeznaczonym do weryfikacji wybranych wycieków dotyczących polskich podmiotów.

Aby sprawdzić swoje dane:

1. Wejdź bezpośrednio na stronę bezpiecznedane.gov.pl.
2. Wybierz opcję logowania i uwierzytelnij się na przykład przez mObywatel, profil zaufany, bankowość elektroniczną albo e-dowód.
3. Przejdź do sprawdzania danych i wybierz interesujący Cię incydent. W zależności od zakresu bazy portal może pozwolić także na wyszukanie adresu e-mail lub loginu.
4. Odczytaj wynik weryfikacji. Sprawdź również historię aktualizacji, aby zobaczyć, jakie incydenty uwzględniono w serwisie.
5. Po zakończeniu pracy wyloguj się z portalu.

Brak wyniku oznacza tylko, że dane nie zostały znalezione w aktualnie dostępnej bazie. Nie potwierdza, że nigdy nie doszło do wycieku. Bazy są uzupełniane, a nie każdy incydent zostaje od razu dodany do serwisu.

Co zrobić po potwierdzeniu wycieku?

Jeżeli w wycieku znalazł się numer PESEL, zacznij od jego zastrzeżenia. Możesz zrobić to bezpłatnie w aplikacji lub serwisie mObywatel, a także innymi oficjalnymi kanałami administracji. Zastrzeżenie ogranicza możliwość wykorzystania numeru przy określonych czynnościach finansowych, na przykład przy próbie zaciągnięcia kredytu.

Przed wizytą w banku lub załatwieniem sprawy wymagającej aktywnego numeru PESEL sprawdź, czy trzeba czasowo cofnąć zastrzeżenie. Po zakończeniu czynności można je ponownie włączyć. W mObywatelu sprawdzisz także historię weryfikacji PESEL. Nieznany bank, firma pożyczkowa lub inna instytucja w tej historii wymaga szybkiego wyjaśnienia.

Po potwierdzeniu incydentu wykonaj następujące działania:

• Zmień hasła do kont powiązanych z ujawnionym adresem e-mail lub loginem.
• Ustaw osobne, silne hasło dla każdego serwisu, szczególnie poczty elektronicznej i bankowości.
• Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe albo wieloskładnikowe wszędzie, gdzie jest dostępne.
• Sprawdź alerty logowania, historię aktywności kont i powiadomienia z banku.
• Zachowaj wiadomości od administratora danych, podejrzane SMS-y, e-maile i informacje o nieznanych próbach wykorzystania danych.

Uważaj na phishing po wycieku

Po ujawnieniu danych możesz otrzymać telefon lub wiadomość od osoby podającej się za bank, przychodnię, NFZ, ubezpieczyciela albo urząd. Prawdziwe dane rozmówcy nie potwierdzają jego tożsamości. Przestępca może wykorzystać je tylko po to, aby uwiarygodnić oszustwo.

Nie podawaj przez telefon haseł, kodów SMS, danych logowania ani numerów kart. Nie klikaj w linki z niespodziewanych wiadomości i nie instaluj programów na polecenie osoby, która dzwoni.

Rozłącz się i skontaktuj z instytucją przez numer znaleziony samodzielnie na jej oficjalnej stronie. Jeśli ktoś próbował zaciągnąć zobowiązanie na Twoje dane lub podszyć się pod Ciebie, skontaktuj się z daną instytucją, zabezpiecz dowody i rozważ zgłoszenie sprawy Policji.

Wyciek danych medycznych – co zrobić?

Przy incydencie dotyczącym systemu dostawcy usług medycznych możesz nie mieć konta w tej firmie. Twoje dane mogła przetwarzać przychodnia lub gabinet korzystający z jej oprogramowania. W takiej sytuacji skontaktuj się bezpośrednio z placówką i zapytaj, czy korzystała z danego systemu, czy Twoje dane były w nim przetwarzane oraz jakie kategorie informacji mogły zostać objęte incydentem.

Szczegółowych informacji o danych medycznych nie musi zawierać portal rządowy. Ich administratorem może być konkretna placówka. Możesz też skorzystać z prawa dostępu do danych na podstawie art. 15 RODO. Jeżeli otrzymałeś powiadomienie o naruszeniu, zachowaj je wraz z całą korespondencją.

Weryfikacja danych i profilaktyka

Rządowy portal powinien być pierwszym miejscem sprawdzenia informacji o incydentach uwzględnionych w Polsce. Jako uzupełnienie możesz użyć serwisu Have I Been Pwned do sprawdzenia, czy konkretny adres e-mail pojawił się w znanych bazach wycieków. Jest to narzędzie niezależne od polskich usług publicznych, więc jego wynik nie zastępuje weryfikacji na bezpiecznedane.gov.pl.

Najpierw sprawdź dane w bezpiecznedane.gov.pl, a po potwierdzeniu wycieku zastrzeż PESEL, zmień hasła i włącz 2FA. Nawet jeśli nie widzisz jeszcze skutków incydentu, zachowaj ostrożność wobec telefonów, SMS-ów i e-maili wykorzystujących prawdziwe informacje na Twój temat.